Shopping cart

Haberler

Trump’ın ilk çeyrek hisse işlemleri etik beyanla ortaya çıktı: Yönetiminin düzenlediği şirketlerde milyonlarca dolarlık alım satım

Trump'ın ilk çeyrek hisse işlemleri etik beyanla ortaya çıktı: Yönetiminin düzenlediği şirketlerde milyonlarca dolarlık alım satım

ABD Hükümet Etiği Ofisi’nin (OGE) 14 Mayıs 2026’da yayımladığı iki ayrı beyan, Başkan Donald Trump’ın portföyünde 2026’nın ilk üç ayında 3.600’ün üzerinde menkul kıymet işlemi yapıldığını gösterdi. Toplam işlem hacmi, federal etik kurallarının yalnızca geniş değer aralıkları zorunlu kılması nedeniyle, en az 220 milyon dolar ile yaklaşık 750 milyon dolar arasında bir bantta açıklandı. İşlemlerin çoğu, Trump yönetiminin düzenlediği, sözleşme yaptığı veya başkanın kamuoyu önünde övdüğü teknoloji ve yapay zekâ şirketlerini kapsıyor.

113 sayfalık belge, ABD başkanlarının hisse senedi alıp satmasının yasak olmadığı, ancak kişisel işlemlerini bildirmek zorunda olduğu bir hukuki çerçevede hazırlandı. Beyanlar, işlemleri Trump’ın kendisinin mi yönlendirdiğini belirtmiyor. NOTUS ve diğer kuruluşlara açıklama yapan Trump Organizasyonu, başkanın, ailesinin ve şirketin yatırım kararlarında rol almadığını, varlıkların üçüncü taraf finans kuruluşları tarafından bağımsız olarak yönetildiğini savundu.

Beyanda ne var

OGE’nin yayımladığı iki “278-T” formuna göre işlemler Ocak ve Mart 2026 arasında gerçekleşti. CNBC ve NBC News‘in aktardığına göre işlemler arasında Microsoft, Meta, Oracle, Broadcom, Nvidia, Apple, Amazon, Goldman Sachs ve Bank of America gibi büyük şirketlerin menkul kıymetleri ile belediye tahvilleri yer alıyor. Bazı işlemler belgede “talep edilmemiş” (unsolicited) olarak işaretlenmiş; OGE bu ibarenin tam anlamına ilişkin gazetecilerin sorularını yanıtlamadı.

İşlem hacmi kadar işlem sayısı da dikkat çekiyor. Belgeye göre üç aylık dönemde günde ortalama 40’ın üzerinde işlem yapılmış. Tuttle Capital Management’ın yöneticisi Matthew Tuttle, Bloomberg’e verdiği değerlendirmede işlem hacminin kişisel bir hesaptan çok “büyük algoritmik işlem yapan bir hedge fonunu” andırdığını söyledi.

Geç bildirim ve para cezası

Federal etik kuralları, 1.000 doların üzerindeki menkul kıymet işlemlerinin en geç 45 gün içinde bildirilmesini zorunlu kılıyor. Trump’ın her iki dosyası da bu süreyi aştı. Washington Post‘un haberine göre başkana geç bildirim nedeniyle her dosya için 200 dolar ceza kesildi; beyandaki el yazısı bir notta “dosya sahibi geç ücretleri ödedi” ifadesi yer alıyor. 2012 tarihli STOCK Yasası’ndaki bu 200 dolarlık nominal cezanın caydırıcılıktan uzak olduğu, eleştirmenler tarafından uzun süredir dile getiriliyor.

Dell örneği ve arka plan

Beyandaki işlemlerden biri kamuoyunda en çok tartışılan örnek oldu. Trump, 2026’nın ilk çeyreğinde 1 milyon ile 5 milyon dolar arasında değer biçilen yaklaşık otuz işlemden birinde Dell Technologies hissesi satın aldı; ayrıca Mart ayında “talep edilmemiş” olarak işaretlenen daha küçük Dell alımları da yaptı.

8 Mayıs 2026’da Beyaz Saray’daki bir Anneler Günü etkinliğinde Trump, Michael ve Susan Dell’e adlarıyla teşekkür etti ve katılımcılara “gidip bir Dell alın” dedi. TheStreet‘in aktardığına göre Dell hissesi o gün gün içi en fazla yüzde 14,6 yükselerek 263,99 dolarla tüm zamanların rekorunu gördü, günü yaklaşık yüzde 12 artışla kapattı. Moneywise verilerine göre hisse 8 Mayıs itibarıyla yıl başından bu yana yüzde 107 değer kazandı.

Konunun arka planında bir bağış var. 2 Aralık 2025’te Dell ailesi, “One Big Beautiful Bill Act” kapsamında oluşturulan ve 4 Temmuz 2026’da başlayacak federal yatırım programı “Trump Accounts”a 6,25 milyar dolar taahhüt etti. CNBC’ye göre bu, oturan bir başkanın imza programına yapılan en büyük bağış taahhütlerinden biri. Beyaz Saray, 8 Mayıs’taki kamuoyu desteğinin Aralık’taki bağışla koordineli olup olmadığına ilişkin bir açıklama yapmadı.

Dell hissesinin yükselişinin tek nedeni başkanın açıklaması değil. Mizuho analisti Vijay Rakesh, yapay zekâ altyapısına yönelik kurumsal talebe işaret ederek Dell için hedef fiyatını 6 Mayıs’ta — Beyaz Saray etkinliğinden iki gün önce — 215 dolardan 260 dolara yükseltmişti. Şirket 2026 mali yılında 64 milyar doları aşan yapay zekâ siparişi aldığını açıkladı ve ilk çeyrek bilançosunu 28 Mayıs’ta yayımlayacak.

Yönetim politikalarıyla örtüşen işlemler

Beyandaki başka işlemler de yönetim kararlarıyla zamanlama açısından örtüşüyor. NOTUS’un incelemesine göre Trump, 10 Şubat’ta 1 milyon ile 5 milyon dolar arasında Nvidia hissesi aldı; bir hafta sonra Nvidia, yapay zekâ devi Meta ile büyük bir işlem gücü anlaşması duyurdu. Trump’ın 6 Ocak’taki daha önceki Nvidia alımının ardından, Ticaret Bakanlığı bazı Nvidia çiplerinin Çin’e satışını onayladı.

30 Nisan’da Trump, Truth Social’da Intel’i öven bir paylaşım yaptı; Intel’e göre hisse, paylaşımın ardından piyasa sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 3 yükseldi. ABD hükümeti, Ağustos 2025’te edindiği Intel’deki yüzde 9,9’luk paya — bugün 41 milyar doları aşan değerde — sahip. Trump’ın yönetimi göçmenlik uygulaması için milyarlarca dolar harcarken, beyan göçmenlik kurumlarıyla sözleşmesi olan şirketlerde de hisse alımları gösteriyor.

Önceki başkanlarla karşılaştırma ve yasal süreç

Önceki başkanlar çıkar çatışması algısından kaçınmak için adımlar atmıştı. George H. W. Bush ve Bill Clinton görevdeyken kör tröst kullandı; Barack Obama ve Joe Biden görevde hisse veya tahvil işlemi yapmadı. Trump, 2012 STOCK Yasası’nın yürürlüğe girmesinden bu yana bildirim yükümlülüğünü tetikleyen ilk başkan oldu.

Beyanların kamuoyuna açılması, görevdeki seçilmişlerin hisse ticareti yapıp yapamayacağı tartışmasını yeniden alevlendirdi. Ocak 2026’da Cumhuriyetçi Senatör Ashley Moody ve Demokrat Senatör Kirsten Gillibrand’in sunduğu “Restore Trust in Congress Act”, Kongre üyeleri ile eş ve çocuklarının bireysel hisse senedi sahibi olmasını ve ticaret yapmasını yasaklamayı öngörüyor. Temsilciler Meclisi’ndeki muadil tasarının 120’den fazla destekçisi bulunuyor. Tasarının başkan ve başkan yardımcısını da kapsayıp kapsamayacağı tartışmalı; bu noktada Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri arasında uzlaşı sağlanmış değil.

Trump, başkanlık konumundan mali avantaj sağladığı yönündeki eleştirileri reddetti. The New York Times’a Ocak ayında verdiği bir mülakatta, ilk döneminde iş çıkarlarını sınırlamasının kendisine hak ettiği değeri kazandırmadığını söylemişti. Ayrı bir konuda, Hükümet Etiği Ofisi, Trump’ın iş varlıklarını ve 2025 gelirini kapsayacak yıllık mali beyanı için 45 günlük ek süre tanıdı.

img

Hakan Ali Günaydın, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü mezunu, 10 yıllık deneyime sahip bir gazetecidir. Kariyerinde güncel haber, ekonomi ve teknoloji alanlarında çalışmış olup, hâlihazırda Oksijen Gazetesi'nde haber editörü olarak görev yapmaktadır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

İlgili Haberler