Çin, dünyanın en güçlü tamamen süperiletken araştırma mıknatısını devreye aldı
Çin Bilimler Akademisi (CAS), Pekin’deki bir ulusal araştırma tesisinde merkezî manyetik alanı 35,6 teslaya ulaşan tamamen süperiletken bir kullanıcı mıknatısının çalıştırıldığını 27 Ocak 2026’da duyurdu. Akademi, bu değerin tamamen süperiletken kullanıcı mıknatısları sınıfında yeni bir dünya rekoru olduğunu bildirdi.
Mıknatıs, Pekin Huairou Bilim Şehri’nde bulunan ve uç koşullar için kurulan ulusal araştırma altyapısı Synergetic Extreme Condition User Facility (SECUF) bünyesinde çalıştırıldı. Tesis, hem Çin’den hem de yurt dışından araştırma ekiplerine açık bir ortak kullanım platformu olarak tasarlandı.
Rekorun niteliği ve önceki durum
Çin Bilimler Akademisi’nin açıklamasına göre 35,6 teslalık bu alan, ABD Ulusal Yüksek Manyetik Alan Laboratuvarı’nın daha önce kurduğu 32 teslalık rekoru geçti. Sistemin ilk olarak 2023’te 30 tesla seviyesine ulaştığı, ardından kullanılan malzeme, yapısal tasarım ve üretim süreçlerinde yapılan iyileştirmelerle delik çapı değiştirilmeden bu seviyeye çıkarıldığı belirtildi. Mıknatısın kullanılabilir delik çapı 35 milimetre.
Burada kırılan rekor, “tamamen süperiletken kullanıcı mıknatısı” sınıfına özgü. Her türden en yüksek sabit manyetik alan rekoru bu değil; daha güçlü sabit alanlar, kısmen dirençli bobinler kullanan hibrit sistemlerle elde ediliyor.
Karşılaştırma
Çin Bilimler Akademisi’nin verdiği karşılaştırmaya göre 35,6 teslalık alan, günlük hayatta erişilebilen en güçlü manyetik alan olan tıbbi MR cihazlarının (yaklaşık 1,5–3 tesla) alanının 12 ila 24 katı, Dünya’nın yüzeydeki manyetik alanının ise 700 binden fazla katı.
Neden önemli
Tamamen süperiletken bir mıknatıs, süperiletken malzemelerin sıfır elektrik direnci özelliğinden yararlanarak güçlü alanı düşük enerji kaybıyla üretiyor. Bu özellik, dirençli bobinlerin sürekli elektrik tüketmesi gereken sistemlere kıyasla uzun süreli deneyleri daha uygulanabilir hale getiriyor.
Çin Bilimler Akademisi, bu seviyedeki alanların malzeme bilimi, yaşam bilimleri ve nükleer füzyon gibi alanlardaki araştırmalara teknik destek sağlamasının beklendiğini bildirdi. Şubat 2026’da çevrim içi erişime açılan bir teknik makalede, sistemdeki yüksek sıcaklık süperiletken iç bileşenin (REBCO) sıvı helyum içinde 27,5 teslaya ulaştığı ve bunun da kendi sınıfında bir rekor olarak sunulduğu belirtildi.
Bundan sonrası
Elektrik Mühendisliği Enstitüsü’nden Çin Bilimler Akademisi üyesi Wang Qiuliang, yüksek alanlı süperiletken mıknatıs geliştirmenin disiplinler arası entegrasyon gerektirdiğini ve alan gücü, kararlılık ile homojenlik açısından çok zorlu mühendislik darboğazları içerdiğini söyledi. Wang, ekiplerin sonraki hedefinin 40 tesla ve üzeri alanlar olduğunu, bu sırada delik çapını genişletmeyi ve işletme maliyetlerini düşürmeyi amaçladıklarını belirtti.
Mıknatısın tasarım, üretim ve sistem entegrasyonu Çin Bilimler Akademisi Elektrik Mühendisliği Enstitüsü tarafından yürütüldü; Fizik Enstitüsü ise yüksek sıcaklık süperiletken bileşenlerde sistem sağlığı izleme ve hassas ölçüm konularındaki teknik sorunlar üzerinde çalıştı.
